Hvað varð um sáttmálsörkina?

Svaraðu



Hvað varð um sáttmálsörkina er spurning sem hefur heillað guðfræðinga, biblíunemendur og fornleifafræðinga um aldir. Á átjánda stjórnarári sínu skipaði Jósía Júdakonungur umsjónarmönnum sáttmálsörkins að skila henni í musterið í Jerúsalem (2. Kroníkubók 35:1-6; sbr. 2. Konungabók 23:21-23). Það er í síðasta sinn sem getið er um staðsetningu örkarinnar í Ritningunni. Fjörutíu árum síðar lagði Nebúkadnesar Babýlonkonungur undir sig Jerúsalem og réðst inn í musterið. Innan við tíu árum eftir það sneri hann aftur, tók það sem eftir var í musterinu og brenndi það síðan og borgina til grunna. Svo hvað varð um örkina? Var það tekið af Nebúkadnesar? Var það eyðilagt með borginni? Eða var það fjarlægt og falið á öruggan hátt, eins og augljóslega gerðist þegar Faraó Sísak frá Egyptalandi réðst inn í musterið á tímum Rehabeams sonar Salómons? (Augljóslega vegna þess að ef Sísak hefði tekist að taka örkina, hvers vegna bað Jósía levítana um að skila henni? Ef örkin var í Egyptalandi—à la söguþráðurinn af Raiders of the Lost Ark — Levítarnir hefðu ekki átt það og hefðu því ekki getað skilað því.)

Athyglisvert er að Opinberunarbókin 11:19 nefnir að örkin sé á himni: Þá var musteri Guðs á himnum opnað og innan musteris hans sást sáttmálsörk hans. Og það komu eldingar, gnýr, þrumur, jarðskjálfti og mikil haglél. Þetta vers hefur fengið suma til að velta því fyrir sér að örkin hafi verið flutt til himna til að varðveita hana þar. En örkin sem Jóhannes sér í sýn sinni á himnaríki er líklega ekki sama örkin og Móse smíðaði. Við vitum að greinarnar í tjaldbúðinni voru afrit af himneskum hlutum (Hebreabréfið 9:23) og að helgidómurinn sjálfur var aðeins eftirmynd og skuggi af því sem er á himnum (Hebreabréfið 8:5). Opinberunarbókin 11 fjallar um blástur sjöunda lúðursins, sem lýsir lokahring dóma yfir jörðinni. Innsýn Jóhannesar af örkinni er líklega meint sem áminning um að Guð hefur ekki gleymt fólki sínu, að hann er til staðar með því og að sönn tilbeiðslu mun brátt verða endurreist.



Makkabeabókin, sem ekki er kanónísk, segir frá því að rétt fyrir innrás Babýloníu hafi Jeremía, eftir guðlega opinberun, skipað að tjaldbúðin og örkin skyldu fylgja honum og...hann fór á fjallið sem Móse klifraði til að sjá Guðs arfleifð [þ.e. Nebófjall; sbr. 5. Mósebók 34:1]. Þegar Jeremía kom þangað fann hann herbergi í helli þar sem hann setti tjaldið, örkina og reykelsisaltarið. þá lokaði hann innganginum (2:4-5). Hins vegar komu nokkrir þeirra sem fylgdu honum upp og ætluðu að merkja stíginn en fundu hana ekki. Þegar Jeremía heyrði þetta ávítaði hann þá: „Staðurinn á að vera ókunnur uns Guð safnar fólki sínu saman aftur og sýnir þeim miskunn. Þá mun Drottinn opinbera þetta, og dýrð Drottins mun sjást í skýinu, eins og hún birtist á dögum Móse og þegar Salómon bað um að musterið yrði dýrlega helgað“ (2:6-8). Ekki er vitað hvort þessi notuð (sjá 2:1) frásögn er rétt; Jafnvel þótt það sé, munum við ekki vita fyrr en Drottinn kemur aftur, eins og frásögnin sjálf heldur fram.



Aðrar kenningar um dvalarstað týndu örkina eru meðal annars staðhæfing rabbínanna Shlomo Goren og Yehuda Getz að hún sé falin undir musterisfjallinu, þar sem hún hafi verið grafin þar áður en Nebúkadnesar gat stolið henni í burtu. Því miður er musterisfjallið nú heimili klettahvelfunnar, sem er íslamskur helgur staður, og múslimasamfélagið á staðnum neitar að leyfa uppgröft. Þannig að við getum ekki vitað hvort rabbínarnir Goren og Getz hafa rétt fyrir sér.

Landkönnuðurinn Vendyl Jones, meðal annarra, telur að gripur sem fannst meðal Dauðahafshandritanna, hin dularfulla koparrulla í Qumran hellinum 3, sé í raun fjársjóðskort sem sýnir staðsetningu fjölda dýrmætra fjársjóða sem teknir voru úr musterinu fyrir Babýloníumenn. kom, þar á meðal hin týnda sáttmálsörk. Hvort þetta er satt eða ekki á eftir að koma í ljós, þar sem engum hefur enn tekist að finna öll nauðsynleg landfræðileg kennileiti sem skráð eru á bókinni. Athyglisvert er að sumir fræðimenn velta því fyrir sér að koparrullan geti í raun verið heimildin sem vísað er til í 2. Makkabeabréfi 2:1 og 4, sem lýsir því að Jeremía hafi falið örkina. Þó að þetta séu áhugaverðar vangaveltur eru þær enn órökstuddar.



Fyrrverandi fréttaritari The Economist í Austur-Afríku, Graham Hancock, gaf út bók árið 1992 sem heitir Merkið og innsiglið: Leitin að týndu sáttmálsörkinni , þar sem hann hélt því fram að örkin hefði verið geymd í kirkju heilagrar Maríu af Síon í Aksum, fornri borg Eþíópíu. Landkönnuður Robert Cornuke frá B.A.S.E. Institute, telur einnig að örkin gæti nú verið í Aksum. Enginn hefur þó enn fundið það þar. Á sama hátt telur fornleifafræðingurinn Michael Sanders að örkin sé falin í fornegypsku musteri í ísraelska þorpinu Djaharya, en hann hefur enn ekki fundið hana þar.

Vafasöm írsk hefð heldur því fram að örkin sé grafin undir Tara-hæðinni á Írlandi. Sumir fræðimenn telja að þetta sé uppspretta írska gullpottsins í lok regnbogagoðsagnarinnar. Jafnvel minna trúverðugar eru fullyrðingar Ron Wyatt og Tom Crotser, Wyatt segist í raun og veru hafa séð týndu sáttmálsörkina grafna undir Golgatafjalli og Crotser segist hafa séð hana á Pisgah nálægt Nebofjalli. Báðir þessir menn eru í litlu áliti af fornleifasamfélaginu og hvorugum hefur tekist að rökstyðja villtu fullyrðingarnar með neinum sönnunargögnum.

Að lokum er örkin týnd öllum nema Guði. Áhugaverðar kenningar eins og þær sem kynntar eru hér að ofan eru áfram í boði, en örkin hefur enn ekki fundist. Það getur vel verið að höfundur 2 Makkabía hafi rétt fyrir sér; við komumst kannski ekki að því hvað varð um týndu sáttmálsörkina fyrr en Drottinn sjálfur kemur aftur.

Top