Hvað er apophatic guðfræði?

Svaraðu



Apophatic guðfræði (einnig þekkt sem neikvæð guðfræði) er tilraun til að lýsa Guði með því sem ekki er hægt að segja um hann. Mörg hugtökin sem notuð eru til að lýsa eiginleikum Guðs hafa innra með sér apófatískan eiginleika. Til dæmis, þegar við segjum að Guð sé óendanlegur, þá erum við líka að segja að Guð sé ekki endanlegur (þ.e. ekki takmarkaður). Annað dæmi væri að lýsa Guði sem andaveru, sem er bara önnur leið til að segja að Guð sé ekki líkamleg vera.

Í kirkjusögunni var apófatíska aðferðin vinsæl meðal guðfræðinga eins og Tertullianus, heilags Cyril frá Jerúsalem og Cappodocian-feðranna. Áhrifamesti talsmaður apófatískrar guðfræði var Pseudo-Dionysius (sem margoft var vitnað í í Summa Theologica eftir Thomas Aquinas). Apophatic guðfræði er einnig ríkjandi í austrænni rétttrúnaðar kristni og er talin æðri jákvæðri (eða cataphatic) guðfræði. Vegna yfirgengis Guðs, er talið, þurfi að afla frekari þekkingar á Guði með beinni reynslu af honum. Þetta leiðir til dulrænna nálgana til að öðlast þekkingu á Guði.



Mikið af þessu virðist þróast út frá umræðunni milli immanence Guðs og transcendence hans. Óverjandi Guðs lítur á Guð sem náinn þátt í sköpun sinni og hefur mikinn áhuga á lífi fólks. Til að verjast ofuráherslu á óviðeigandi Guðs eru þeir sem vilja leggja áherslu á yfirgengi Guðs, „alveg annað“ hans. En sannleikurinn er ekki „annaðhvort/eða“ tillaga í þessu tilfelli, heldur bæði/og tillaga. Guð er bæði immanent og transcendent. Í yfirnáttúru sinni er rétt að tala um það sem Guð er ekki (apophatic guðfræði). Við verðum líka að hafa í huga að kristin trú er opinberuð trú og að þrátt fyrir yfirgengi Guðs, lét Guð undan að opinbera sig mannkyninu. Þess vegna getum við gefið jákvæðar yfirlýsingar um Guð - að hann sé kærleiksríkur, náðugur og miskunnsamur. Slíkar fullyrðingar þarf að skoða með hliðstæðum hætti. Með öðrum orðum, við getum skilið hvað gæska og kærleikur og miskunn þýðir, en þegar þeim er beitt til Guðs er litið svo á að þeim sé beitt í fullkomnun, þ.e. þeim er beitt á hliðstæðan hátt, frá hinum minni (okkur) til hins meiri (Guðs).



Top